Από την προσδοκία της μονιμοποίησης, στην επισφάλεια οι υπάλληλοι από το νέο πλαίσιο προσλήψεων και χρηματοδότησης
Αντί να μονιμοποιηθούν, οδηγούνται στην επισφάλεια. Ο λόγος για χιλιάδες εργαζόμενους στις κοινωνικές δομές των δήμων που επί σειρά ετών εργάζονται με επαναλαμβανόμενες συμβάσεις και περίμεναν ότι η μετάβαση της χρηματοδότησης από ευρωπαϊκούς πόρους στον κρατικό προϋπολογισμό θα οδηγούσε σε σταθεροποίηση των εργασιακών σχέσεων τους. Αντ’ αυτού η νέα φάση συνοδεύεται από περαιτέρω ελαστικοποίηση. Εδώ και χρόνια εργαζόμενοι σε παιδικούς/βρεφονηπιακούς σταθμούς και Κέντρα Δημιουργικής Απασχόλησης (ΚΔΑΠ) των δήμων διεκδικούν μόνιμη και σταθερή εργασία, υπογραμμίζοντας ότι καλύπτουν πάγιες και διαρκείς ανάγκες των δημοτικών υπηρεσιών. Παρά το γεγονός ότι επί δύο δεκαετίες οι δομές λειτουργούν με συγχρηματοδότηση και διαδοχικές συμβάσεις, η αναμενόμενη μετάβαση σε εθνικούς πόρους δεν φαίνεται να οδηγεί -όπως προσδοκούσαν και αγωνίζονταν- σε κατοχύρωση του προσωπικού και οριστικό τέλος της προσωρινότητας.
Ξανά από την αρχή
Ο Γιάννης Παπαχατζής, γενικός γραμματέας του Πανελλήνιου Συλλόγου Εργαζομένων Δημοτικών ΚΔΑΠ και ΚΔΑΠ-ΜΕΑ (ΠΑΣΕΚΔΑΠ), περιγράφει πως η λογική του συστήματος ήταν εξαρχής μεταβατική: «Τα χρηματοδοτικά προγράμματα μέσω των οποίων χρηματοδοτήθηκαν οι δομές τα τελευταία 25-30 χρόνια (...) είχαν πάντοτε σαν όρο πως όταν αυτά θα ολοκληρώνονταν, η χώρα μας θα αναλάμβανε τη συμβατική της υποχρέωση να συνεχίσει τη χρηματοδότηση και τη λειτουργία τους μέσω του κρατικού προϋπολογισμού». Ωστόσο, όπως τονίζει, η μετάβαση αυτή τελικά δεν συνοδεύεται από αντίστοιχη εργασιακή σταθεροποίηση, με αποτέλεσμα οι εργαζόμενοι να βρίσκονται σε καθεστώς πλήρους αβεβαιότητας.
Συγκεκριμένα, διάταξη νόμου που επεξεργάζεται η κυβέρνηση (υπουργεία Εσωτερικών και Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας) προβλέπει τη δημιουργία πανελλαδικού μητρώου προσωπικού, στο οποίο θα ενταχθούν οι ήδη εργαζόμενοι αλλά και νέοι υποψήφιοι. Ο ηλεκτρονικός κατάλογος υποψηφίων θα ισχύει για δύο χρόνια και έπειτα θα καταρτίζεται νέος. Από αυτή τη «δεξαμενή» οι δήμοι θα αντλούν προσωπικό ανάλογα με τις ανάγκες και τη διαθεσιμότητα χρηματοδότησης μέσω voucher. Οι συμβάσεις θα είναι 8μηνες ή 11μηνες, πλήρους ή μερικής απασχόλησης, γεγονός που οδηγεί στην πρακτική επανεκκίνηση μιας διαρκούς διαδικασίας διεκδίκησης των ίδιων θέσεων.
«Τσαλαπάτημα της αξιοπρέπειας και της προσφοράς μας»
Ο Γ. Παπαχατζής περιγράφει με έντονο τρόπο τις συνέπειες που θα βιώσουν οι εργαζόμενοι αν γίνουν πράξη όσα σχεδιάζονται. Όπως αναφέρει, «από τα προβλεπόμενα στην υπό συζήτηση διάταξη οι εργαζόμενοι πλήττονται σε μεγάλο βαθμό τόσο πρακτικά, όσο και σε ηθικό/ανθρώπινο επίπεδο». Όπως εξηγεί, εργαζόμενοι που επί χρόνια ανανεώνουν 12μηνες συμβάσεις και έχουν αποκτήσει εμπειρία στις ίδιες δομές καλούνται να περάσουν ξανά από διαδικασίες επιλογής χωρίς καμία εγγύηση συνέχισης της εργασίας τους.
Πέρα από το πρακτικό σκέλος, αναδεικνύεται και μια βαθιά αίσθηση απαξίωσης. Η πολυετής προσφορά τους μετατρέπεται σε στοιχείο χωρίς θεσμική αναγνώριση, εντείνοντας την εργασιακή ανασφάλεια αλλά και την ψυχολογική πίεση. Χαρακτηριστική είναι η αναφορά του ίδιου: «Μιλάμε για ακραίας μορφής “ξεριζωμό” από τις υπηρεσίες μας, ένα “τσαλαπάτημα” της αξιοπρέπειάς μας, της προσφοράς μας τόσα χρόνια στις δομές αυτές, των κόπων μας και της τεράστιας εμπειρίας που έχουμε αποκτήσει όλα αυτά τα χρόνια, τα οποία θα έρθει μία διάταξη νόμου να τα απαξιώσει και να τα πετάξει στον κάλαθο των αχρήστων λες και δεν υπήρξαμε ποτέ...».
«Ταφόπλακα» στη λειτουργία των δομών, οικογένειες υπό πίεση
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί και η επίπτωση στη λειτουργία των ίδιων των δομών. Η σύνδεση της χρηματοδότησης και της μισθοδοσίας αποκλειστικά με τα voucher, όπως επισημαίνει ο Γ. Παπαχατζής, «αποτελεί την “ταφόπλακα” για τη λειτουργία μας». Μέχρι σήμερα αρκετοί δήμοι κάλυπταν λειτουργικά κενά με ίδιους πόρους, επιτρέποντας τη φιλοξενία παιδιών ακόμη και εκτός συστήματος voucher. Με το νέο πλαίσιο, αυτό το περιθώριο περιορίζεται σημαντικά, συνδέοντας άμεσα τον αριθμό εργαζομένων με τον αριθμό των ωφελούμενων.
Οι εργαζόμενοι προειδοποιούν ότι οι αλλαγές δεν πλήττουν μόνο το προσωπικό αλλά και τις ίδιες τις οικογένειες που εξυπηρετούνται από τις δομές. Ο πιθανός περιορισμός θέσεων και η αυστηρή σύνδεση με τα voucher δημιουργεί, όπως λένε, τον κίνδυνο αποκλεισμού παιδιών που μέχρι σήμερα είχαν πρόσβαση σε δημοτικές υπηρεσίες φροντίδας και δημιουργικής απασχόλησης. Παράλληλα, η συχνή εναλλαγή προσωπικού λόγω ολιγόμηνων συμβάσεων υπονομεύει τη σταθερότητα που απαιτείται σε παιδαγωγικά περιβάλλοντα, επηρεάζοντας το κλίμα εμπιστοσύνης και ασφάλειας που χρειάζονται τα παιδιά.
Οι δήμοι στο επίκεντρο
Κρίσιμο ρόλο στο νέο πλαίσιο έχουν οι δήμοι, οι οποίοι επανειλημμένα έχουν διατυπώσει αιτήματα για επαρκή χρηματοδότηση των δομών από τον κρατικό προϋπολογισμό και για μονιμοποίηση του προσωπικού. Το βλέμμα πλέον στρέφεται στο πώς θα κινηθούν -δήμοι και ΚΕΔΕ-, ώστε να υπερασπιστούν τις κοινωνικές δομές και το προσωπικό τους. «Οι δήμοι ήρθε η ώρα να κάνουν ό,τι ακριβώς έκαναν και για το “Βοήθεια στο Σπίτι”. Να βγουν μπροστά. Να διεκδικήσουν δυναμικά, ξεκάθαρα και ανυποχώρητα από την κυβέρνηση αυτά που αποφασίζουν ομόφωνα κάθε χρόνο στα Τακτικά Συνέδρια της ΚΕΔΕ» σημειώνει ο Γ. Παπαχατζής.
Κλιμάκωση αντιδράσεων
Οι εργαζόμενοι, μέσω ανακοινώσεων, καταγγέλλουν τον κυβερνητικό σχεδιασμό για περαιτέρω ελαστικοποίηση των εργασιακών σχέσεων στην Τοπική Αυτοδιοίκηση. Η ΠΟΕ-ΟΤΑ κάνει λόγο για «πρωτοφανή αντεργατική νεοφιλελεύθερη ρύθμιση», ενώ η ΠΑΣΕΚΔΑΠ επισημαίνει ότι ένα κράτος που στηρίζει πραγματικά την οικογένεια δεν μπορεί να αφήνει τις δομές σε καθεστώς αβεβαιότητας, την ώρα που «διατίθενται δισεκατομμύρια ευρώ σε στρατιωτικούς εξοπλισμούς, απευθείας αναθέσεις, σειρά σκανδάλων και κατασπατάληση του δημόσιου χρήματος».
Με στόχο την απόσυρση της διάταξης και τη διασφάλιση μόνιμης και σταθερής εργασίας έχουν ήδη προκηρυχθεί απεργία στις 24 Απριλίου και συλλαλητήριο έξω από τα γραφεία της ΠΟΕ-ΟΤΑ στην Πλατεία Καραϊσκάκη. Η προηγούμενη ημέρα (23 Απριλίου) έχει οριστεί ως ημέρα πανελλαδικών γενικών συνελεύσεων με στόχο τη λήψη αποφάσεων για περαιτέρω κινητοποιήσεις.